از پیدایش مسابقات والیبال قهرمانی جهان 61 سال می‌گذرد. این رویداد در واقع 46 سال بعد از تولد پیگنونت (نام اولیه ورزش والیبال) و 10 سال زودتر از ورود والیبال به عرصه المپیك (1964) شكل گرفت و شادروان پل لیبود رئیس وقت فدراسیون جهانی والیبال كه اهل فرانسه بود، تلاش زیادی به خرج داد تا ریشه والیبال در سطح بین‌المللی نضج بگیرد و گسترده‌تر شود و برگزاری مسابقات قهرمانی جهان كه هر 4 سال یكبار بین 2 المپیك انجام می‌شود، بعد از بازی‌های المپیك مهم‌ترین رویداد بین‌المللی این ورزش است،

كه طرف توجه بسیاری قرار گرفته و در سالجاری نیز 214 كشور از 218 كشور عضو برای حضور در دوره پایانی این رقابت‌ها ثبت‌نام كرده و خود را در معرض مسابقات متعدد و آزمون‌های منطقه‌ای و فراقاره‌ای قرار داده‌اند. در تاریخچه این مسابقات، زمانی ابتدا اروپاییان شرقی حاكمان بلامنازع بودند، كشور چكسلواكی سابق با 3 قهرمانی، شوروی پیشین با 6 قهرمانی، همچنین آلمان شرقی و لهستان عناوین قهرمانی را در ید قدرت خود داشتند تا این كه در سال 1986 شهر پاریس، شاهد توقف والیبال ماشینی روس‌ها و ظهور پدیده‌ای به نام ایتالیای لاجوردین بود كه موازنه قدرت بلوك شرقی‌ها را به هم زد. آنها در سال‌های 90، 94 و 98 سكه طلای جهانی را به نام خود ضرب كردند تا این كه نوبت به سبز و طلایی‌پوشان برزیلی رسید كه به انحصار مردان سواحل لاجوردین خاتمه دهند.

نخستین حضور ایران

در دفتر خاطرات و افتخارات این مسابقات نام مردانی بزرگ با حروف زرین نقش بسته است؛ مردانی كه در دوران خود تاثیرگذارترین بودند و شهره آفاق شدند. دروخوف، ایوان بوگانیكوف (مربی سابق جوانان ایران) چونوكوف، سیریاكوف، الكساندر ساوین، زانیسف، مینامی، ورنیا، نكودا، ویوتوویچ، پیتر بلانگ، وان جیاوی، كریك باك، كراچ كرالی، جیووانه، جیانی، توفولی، دیمیتری فومین، مارشال، كیم سی جین، رائول دیاگو،خوئل دسپاینه و لویی بال ازجمله این ستارگان تابناك بودندكه هنوز هم نامشان بر سر زبان‌هاست، هر چند كه آسیایی‌ها پیشگام در والیبال بویژه ژاپن و كره جنوبی سهم زیادی در این مسابقات داشتند، اما ایران نخستین بار در سال 1970 جواز حضور در جمع غول‌های والیبال جهان را به دست آورد. كره جنوبی كه نایب قهرمان آسیا بود، كنار كشید و تیم ایران بخت آن را پیدا كرد تا به اتفاق كره شمالی، مغولستان و ژاپن آسیایی‌های حاضر در صوفیه باشند. عجیب این كه در آن سال هم به دلیل كمبود اعتبار، فدراسیون والیبال ناچار شد تیم را با هزینه دخانیات اعزام كند و به همین دلیل برخی از بازیكنان این تیم هم به اجبار در تركیب تیم اعزامی قرار گرفته بودند.

تیم ایران در صوفیه بلغارستان با تیم‌های یوگسلاوی، بلغارستان، بلژیك، رژیم صهیونیستی، ایتالیا، تونس، فرانسه، آمریكا، فنلاند و ونزوئلا بازی كرد. مسابقه اول تیم ایران با یوگسلاوی بود كه 5 ست به درازا كشید و با وجود درخشش تحسین‌برانگیز حسن كرد، محمد حیدرخان و مسعود صالحیه به دلیل كم‌تجربگی سرمربی اهل چك (میلوسلاو ایم) -وی 2 هفته پیش كلاس مربیگری ملی‌پوشان والیبال را در تهران تدریس كرد- شكست خورد؛ اما فردای آن روز روزنامه‌های بلغاری نوشتند: ایران را جزو 5 تیم برتر دنیا خواهیم دید. اما قرعه بد اجازه نداد پیش‌بینی روزنامه‌نگاران بلغاری حقیقت پیدا كند، چون عبور از بلغارستان كه نایب قهرمان جهان شد و نوابغی چون زالتانف و كاروف را در اختیار داشت، امكان صعود را از مردان ایرانی گرفت، تیم ایران در این مسابقات تونس، گینه، فنلاند و ونزوئلا را شكست داد، با آمریكا 5 گیمه بازی كرد، ولی تونس كه مغلوب ایران شده بود، ایالات متحده را برد و ایران موفق به صعود نشد.

در بین بازیكنان ایرانی، خسرو نیاكیان، نخستین بازیكنی بود كه بعد از تماشای آبشار از راه دور زالتانف، معروف‌ترین آبشارزن آن زمان، با پاس ناصر میرفخرایی از پشت خط یك‌سوم آبشار زد. بازیكنان تیم ایران كه به بازی روی كفپوش عادت نداشتند، مرتب سر می‌خوردند و اغلب پابرهنه بازی می‌كردند و برخی از‌ آنها نیز با پول توجیبی خود كفش كتانی تخت سبز چینی خریدند تا به اصطلاح كفش ویژه والیبال داشته باشند.

دومین حضور

دومین حضور ایرانیان 28 سال بعد یعنی 1998 بود كه با نسلی جدید وارد پیكارهای دور چهاردهم شدند. 3 مسابقه با كوبا، آرژانتین و لهستان 3 شكست پیاپی برای تیم اعزامی ایران رقم زد؛ اما وقتی كه تیم ایران یك ست از كوبا گرفت، روبن اگوستا رئیس وقت فدراسیون جهانی والیبال به رختكن ایران رفت و از بازی تیم كشورمان به نیكی یاد كرد، وی در بازی با آرژانتین زمانی كه بهنام محمودی از روی دست ماركوس ملینكوویچ ستاره تیم حریف اسپك زد، از جایگاه خود بلند شد و برای این جوان ایرانی دست زد. در این مسابقات برای نخستین‌بار استفاده از لیبروها مجاز شده بود و تیم ایران برخلاف مقررات در یك مسابقه از محمد عمده غیاثی و در مسابقه دوم از علی نقدی به عنوان لیبرو استفاده كرده بود كه نزدیك بود جریمه شود، چرا كه لیبرو باید ثابت باشد.

در تیم ایران محمدحسین نجاتی، احمد مساجدی، بهنام محمودی، امیرحسین منظمی، محمد تركاشوند، پیمان اكبری، سعید رضایی، محمد تابش‌نژاد و حسین معدنی (سرگروه) عضویت داشتند. مربیان تیم ما تسوموتو از ژاپن و امیر حیدری از ایران بودند.

4 سال بعد والیبال ایران سومین حضورش را در مسابقات جهانی اعلام كرد، ناگانوی ژاپن میزبان تیم‌های قاره‌ها بود كه ایران با چك، ونزوئلا، بلغارستان، آمریكا و ایتالیا همگروه بود كه بدون كسب پیروزی به كار خود خاتمه داد، پیمان اكبری (سرگروه) محمد تركاشوند، علیرضا نادی، بهنام محمودی، محمد منصوری امیر حسینی، مهدی بازارگرد، محمد شریعتی، فرهاد ظریف، محمد محمدكاظم، آرش صادقیانی، داوود مقبلی، امیرحسین منظمی و محسن عندلیب بازیكنان اعزامی به مسابقات جهانی را تشكیل می‌دهند. سرمربی تیم میلوراد كیاچ از صربستان و مربیان امیر حیدری و ایرج مظفری از ایران بودند و حالا در هفدهمین دوره مسابقات جهانی مردان یك نسل طلایی دیگر از والیبال ایران جهانی می‌شود. بازیكنانی كه طی2-‌3 سال اخیر 2 بار قهرمان جام كنفدراسیون آسیا شده‌اند و همچنین با غلبه بر قدرت‌های سنتی آسیا (چین و كره) بعد از ژاپن عنوان نایب‌قهرمانی قاره كهن را در اختیار دارند. تیم ما در جام بین قاره‌ای جهان نیز با ارائه بازی‌های دلپذیر مقابل برزیل، كوبا، ژاپن، مصر و... چشم‌ها را خیره كرد. مسابقات جهانی امسال در شرایطی از روز دوم مهرماه در شهرهای میلان، ورونا، مودنا، تورین و... آغاز می‌شود كه 24 تیم از بین 214 كشور داوطلب، جواز حضور یافته‌اند، 7 تیم از قاره اروپا، 5 تیم از آمریكای شمالی و حوزه كارائیب و 4 تیم از آسیا، 2 تیم از آمریكای جنوبی و 3 تیم از قاره آفریقا، در این مسابقات حضور دارند و تیم ایرانی در گروه الف در شهر میلان با ایتالیا (میزبان)،‌ ژاپن (قهرمان آسیا) و‌ مصر (قهرمان آفریقا) پیكار می‌كند و یك پیروزی كافی است تا برای نخستین بار والیبال ایران به دور دوم مسابقات جهانی صعود كند، هر چند در رشته‌هایی چون بسكتبال حضور صرف در مسابقات جهانی نمره 20 را برای این رشته لحاظ كرده است، اما در والیبال پس از 3 دوره حضور، این بار هیچ چیز جز صعود به دور دوم اهالی والیبال را راضی نخواهد كرد و با شناختی كه از بازیكنانمان داریم، می‌توانیم از سد تیم‌هایی چون ژاپن و مصر گذر كرده و جزو تیم‌های شگفتی‌ساز جام هفدهم باشیم، هرچند مطرح كردن چنین ادعایی نیاز به پشتوانه‌های علمی و فنی دارد، اما از آنجایی كه در 2 سال گذشته 2 بار مسابقه‌های پنج گیمه را در خاك ژاپن به چشم بادامی‌ها واگذار كردیم و در جام‌جهانی هم مصر را در هم كوبیدیم، امیدواری به راهیابی به دور دوم چندان هم فاقد پشتوانه تحلیلی و علمی نیست.

تیم ایران اگر در گروه خود اول یا دوم شود برای ادامه پیكارها به شهر كاتانیما خواهد رفت ولی اگر در گروه خود سوم شود در میلان می‌ماند و می‌دانیم كه تیم چهارم جدول هم راهی جز برگشت زودهنگام به كشورش نخواهد داشت:

گروه‌بندی تیم‌ها

گروه اول: ایتالیا، ژاپن، مصر و ایران

گروه دوم: برزیل، اسپانیا، كوبا و تونس

گروه سوم: روسیه، پورتوریكو، استرالیا و كامرون

گروه چهارم: آمریكا، آرژانتین، ونزوئلا و مكزیك

گروه پنجم: بلغارستان، چین، فرانسه و چك

گروه ششم: صربستان، لهستان، آلمان و كانادا

جمشید حمیدی / جام جم

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 1 مهر 1389    | توسط: Moballegh    | طبقه بندی: ورزشی،     |
نظرات()